هنر معماری سلیقه‌ای یا عینی؟
زیبایی هنر و معماری، سلیقه‌ای یا عینی
11 جولای 2019
برنامه شماره دو
برنامه شماره دو
18 جولای 2019

هوش عاطفی چیست؟

هوش را معمولاً به صورت عام می‌شناسیم و با مفهوم هوش عاطفی کمتر آشنایی داریم. هوش عاطفی مادرزادی است یا اکتسابی؟ چگونه می‌توان آن را بهبود داد و چرا باید این کار را کرد؟این ویدیوی مدرسه زندگی آلن دوباتن توضیح می‌دهد.
لینک موسسه مدرسه زندگی THE SCHOOL OF LIFE

هوش عاطفی کیفیتی است که ما را قادر می‌سازد با صبر و بینش و خلاقیت با مشکلات روابط عاطفی خودمان و اطرافیانمان روبرو شویم. شاید عبارت هوش عاطفی عجیب به نظر بیاید. عادت کرده‌ایم که هوش را چیزی کلی بدانیم، بدون تفکیک و تمایز بین انواع هوش. بنابراین ارزش این نوع متمایز از هوش را نمی‌دانیم و آن را در جایگاه شایسته‌ای قرار نداده‌ایم.
هر نوع هوش نشان توانایی راهبردی در زمینۀ یک دسته از چالش‌هاست: هوش ریاضی، هوش زبانی، هوش فنی، هوش اقتصادی. گاه دربارۀ کسی می‌گوییم باهوش است ولی اضافه می‌کنیم که در زندگی شخصی‌اش خرابکاری کرده است. یا به پول رسیده ولی بی‌قرار و غمگین است. یا قدرت دارد ولی تحمل و تخیل ندارد. در حقیقت در تمام این موارد به نبود چیزی اشاره می‌کنیم که می‌توان به آن گفت هوش عاطفی.
در زندگی اجتماعی وقتی هوش عاطفی را حس می‌کنیم که فردی مراقب و متوجه خلق‌وخوی دیگران باشد. و آمادۀ درک چیزهای عجیبی باشد که در روحیۀ این آدم‌ها در زیر سطح اتفاق می‌افتد. هوش عاطفی نقش تفسیر خیرخواهانه و مهربانانه را به رسمیت می‌شناسد. می‌داند یک حملۀ خشم آنی ممکن است درخواست کمکی باشد در لباس مبدل. یک پرخاش سیاسی ممکن است عاملش قند خون پایین باشد. یا پشت یک خوشحالی تصنعی شاید حسرت‌های انکارشده باشد.
در ارتباط با خودمان، هوش عاطفی در اعتماد نکردن به عواطف خودش را نشان می‌دهد: عشق، شهوت، خشم، حسادت، اضطراب و بلندپروازی شغلی. آدم‌های باهوش از نظر عاطفی به اولین تکانه‌هایشان و احساساتشان اعتماد نمی‌کنند. می‌دانند که نفرت می‌تواند نقاب عشق باشد. خشم ممکن است پوشش غم باشد و اینکه می‌توانیم دربارۀ آدم‌ها و چیزهایی که در زندگی می‌خواهیم خطاهای جدی و پرهزینه‌ای بکنیم.
هوش عاطفی تمایز قائل می‌شود بین آن‌ها که با شکست خرد می‌شوند و آن‌ها که بلدند از مشکلات با غمِ عاقلانه استقبال کنند. انسان باهوش از نظر عاطفی به نقش بدبینی حساب‌شده در حساب و کتاب کلی زندگی خوب، اعتقاد دارد. هوش عاطفی یک استعداد مادرزاد نیست. حاصل آموزش است. مخصوصاً در اینکه چطور خودمان را تفسیر می‌کنیم، عواطفمان از کجا می‌آیند، کودکی چه اثری روی ما داشته، ترس‌ها و آرزوهایمان را چطور ارزیابی می‌کنیم.
در آرمانشهر به‌طور معمول هوش عاطفی از سن پایین آموزش داده می‌شود، قبل از اینکه اشتباهات زیاد بشوند. ازآنجاکه تا حالا آموزش عاطفی را جدی نگرفته‌ایم، گونۀ ما مدام از نظر تکنیکی پیشرفت کرده ولی خِردش از روزهای آغازین بیشتر نشده است. حاصلش فاجعه بوده است؛ تبدیل شده به میمونی مسلح به بمب اتم.
به نظر می‌آید سرنوشت تمدن بستگی به ظرفیتمان دارد برای مسلط شدن به سازوکارهای هوش عاطفی قبل از اینکه دیر بشود. آموزش عاطفی خیلی از آموزش رسمی فعلی فراتر می‌رود. هرچند به‌طور ایدئال شامل دوره‌های تخصصی در مدرسه و دانشگاه می‌شود، آموزش عاطفی فراتر از دروس مدرسه است و نباید در بیست‌ویک سالگی قطع شود.
وسیلۀ اصلی انتقال هوش عاطفی فرهنگ است از والاترین تا عوامانه‌ترین سطح. فرهنگ جایی است که می‌تواند جذب خِرد را به آداب و رسوم گره بزند و مدام تشویق کند. درس‌های فرهنگ ممکن است در قالب نمایش تراژدی یا یک سریال یا موسیقی یا رمان یا یک اثر معماری یا کلیپ آموزشی ارائه شود. می‌توان کل دستگاه فرهنگ را سازوکار ظریفی تصور کرد که طراحی شده است تا ما را به هوش عاطفی بیشتری برساند. گونۀ انسان پیشرفت نمی‌کند، حتی با فناوری برای خودش دردسرهای بزرگ‌تری خلق می‌کند، مگر اینکه چالش‌ها و فرصت‌های آموزش مناسب هوش عاطفی را پذیرا شود. هوش فناوری البته خیلی خوب است. کمک کرده است طبیعت را رام کنیم و به این سیاره فاتح شویم. ولی آیندۀ بهترِ انسان بستگی دارد به تسلط بر اصول هوش عاطفی و آموزش این اصول به نوع بشر، تا هنوز دیر نشده است.
ترجمه: دکتر ایمان فانی
ویراستار: الهام نوبخت
آیا می‌توان به احساسات اعتماد کرد؟

8 دیدگاه

  1. فروغ گفت:

    سلام و عرض ادب و احترام بسیار
    جناب دکتر ایمان فانی بزرگوار
    از اینکه عاطفهٔ ارزشمندتان را صرف هموطنان می‌فرمایبد و ما را دعوت به بلوغ عاطفی و بازگشت به فرهنگ انسانی کرده‌اید به سهم خود سپاس‌گزارم

    کمی دقت و توجه در لحن و کلام و روایتتان نشان می‌دهد که چه عواطف نابی را به ظهور گذاشته‌اید و چقدر وقت صرف آن کرده‌اید.

    نفس‌تان گرم و سرشار از مهر
    و لحن و کلامتان همچنان بلیغ و پاینده.

  2. فروغ گفت:

    دو نمونه از نمایش هوش عاطفی
    در شعر سعدی بزرگ:

    در توجه به یتیمان:
    چو بینی یتیمی سر افکنده پیش
    مده بوسه بر روی فرزند خویش

    اَلا تــا نگرید که عرش عظیم
    بلرزد همی چون بگرید یتیم
    ———————————

    دیگر از زبان مشاوری که مورد حسد وزیر قرار گرفته بود:

    … مرا تا قیامت نگیرد به دوست
    چو بیند که در عزّ ِ من، ذُلّ ِ اوست

    • درود بر شما
      بسیار زیبا و بجا گفتید.
      در واقع همیشه حس من این بوده که هر ویدیوی آلن دوباتن یک لقمه و نکته کوچک از اخلاق عملی است و شباهت به گلستان سعدی دارد.
      به این موضوع در مقدمه ترجمه کتاب هم اشاره کردم.

  3. الهام گفت:

    هوش عاطفی برای تعاملات اجتماعی واقعا مهمه.و اینکه باید از سنین پایین تدریس بشه و روش کار بشه هم مهمه. البته فرهنگسازی هم بی تاثیر نیست، چون بچه ها آنچه انجام میدیم رو الگوبرداری میکنن، نه آنچه بهشون دیکته میشه.

  4. دنیا رمضانی گفت:

    سلام آقای دکتر ایمان متشکرم از مطالب مفیدی که میگذارید و البته صدای دلنشین و بیان صریحتون، مفیدبودن مطالب را دو چندان میکنه.
    من فکر میکنم ادم ها در نهایت چیزیو میخوان که دلشون میگه یا به عبارت بهتر احساساتشون. حداقل برای منی که در مشرق زمین بزرگ شدم اینطوریه. عقل خیلی مهمه و خیلیا با همین عقل تصمیات بزرگ و سازنده ای گرفتن و به موقعیت های نابی در زندگی رسیدن ولی در نهایت بازهم میرن سراغ چیزی یا چیزهایی که دلشون میگه..چه بسا ادم هایی که برای بی توجهی به همین احساس بعد از مدتی احساس سرخوردگی و خلا کردن..
    بنابرین باید گاهی به احساسات اعتماد کرد.

  5. مینا گفت:

    مطلب فوق‌العاده مهمی را مطرح کردید که خیلی مورد توجه سیستم آموزشی رسمی و غیر رسمی نبوده ونیست،وجامعه وخانواده تاوان سنگینی را برای این کم کاری در بعد خرد و کلان سیاسی ،اقتصادی ،فرهنگی…..پرداخت نموده .و مطالعات تطبیقی در ابعاد مختلف در طول تاریخ ایران نشان داده که جامعه در حال توسعه ظاهری ما در طول تاریخ گذشته ومعاصر از کمبود این هوش به شدت رنج برده و می‌برد.افزایش طلاق ،فقدان همدلی و همکاری ،انحطات اخلاقی و بطور کلی یک جامعه آنومی در عرصه های مختلف مرزی ویرون مرزی از نشانه‌های فقدان وکمبود این عامل مهم هوشی می باشد.

  6. وحید گفت:

    با درود، یکی از زوایای برجسته هوش عاطفی که کاملا بر اثر اموزش جزیی از فرهنگ مدرن مردم به اصطلاح کشورهای غربی شده، قضاوت نکردن یکدیگر بر اساس نوع شغل و درامد، نوع سلیقه جنسی، نوع اعتقادمذهبی فرد یانوع پوشش فرد است. به دین منظور که این نوع برخورد وروابط اجتماعی به شدت شرایط رو برای خجالت زدگی، پنهان کاری، انکار و استرس و ترس ازرانده شدن و موردقضاوت قرارگرفتن کاهش میده. در اصل زمینه برای پرورش حقیقی عاطفه و احساسات خود شخص و درنتیجه هوشمندانه عمل کردن در شرایط لازم در مواردشخصی ویادرروابط به وضوح فراهم میشود. باسپاس ومهر، وحید.

  7. علیرضا گفت:

    به نظر من مهم ترین بین انواع هوش همینه.
    ولی فکر میکنم مثل انواع هوش های دیگه کاملا اکتسابی نیست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

error: Content is protected !!